{"id":41,"date":"2026-01-29T15:16:17","date_gmt":"2026-01-29T14:16:17","guid":{"rendered":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41"},"modified":"2026-01-29T20:02:01","modified_gmt":"2026-01-29T19:02:01","slug":"miedz-cichy-bohater-historii-i-wspolczesnego-rolnictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41","title":{"rendered":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Prehistoria (ok. 9000\u20134000 p.n.e.) \u2013 pierwsze spotkanie ludzko\u015bci z miedzi\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a jest metalem kt\u00f3ry czasami wyst\u0119puje wyst\u0119powa\u0142a w stanie rodzimym, kt\u00f3ry nie wymaga wytopu aby z niej korzysta\u0107. Jej plastyczno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z trwa\u0142o\u015bci\u0105 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej obr\u00f3bki poprzez kucie na gor\u0105co jak i na zimno sprawi\u0142a \u017ce sta\u0142a si\u0119 dla ludzi cennym materia\u0142em do produkcji wielu przedmiot\u00f3w. Na pocz\u0105tku by\u0142y to ozdoby, ig\u0142y, haczyki i inne drobne narz\u0119dzia. To rewolucja technologiczna, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem metalurgii.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/artefakty-miedziane-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-55\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/artefakty-miedziane-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/artefakty-miedziane-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/artefakty-miedziane-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/artefakty-miedziane.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Epoka miedzi (ok. 4000\u20133400 p.n.e.) \u2013 eksperymenty i udoskonalanie technologii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a w stanie rodzimym wyst\u0119puje na tyle rzadko, a zapotrzebowanie na mied\u017a coraz wi\u0119ksze. Z pomoc\u0105 przychodz\u0105 pierwsze technologie pozyskiwania jej z rud. Ludzie zaczynaj\u0105 budowa\u0107 pierwsze piece do wytopu miedzi. Mied\u017a staje si\u0119 cennym materia\u0142em do tworzenia narz\u0119dzi, broni i naczy\u0144. Nowe zastosowania tworz\u0105 nowe wyzwania. Mied\u017a jako metal \u0142atwy w obr\u00f3bce pozostaje zbyt mi\u0119kki. Pojawia si\u0119 potrzeba udoskonalenia technologii, kt\u00f3re stanie si\u0119 fundamentem nowej epoki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"300\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wytop-miedzi-200x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-58\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wytop-miedzi-200x300.png 200w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wytop-miedzi-683x1024.png 683w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wytop-miedzi-768x1152.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/wytop-miedzi.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Epoka br\u0105zu (ok. 3400\u20131000 p.n.e.) \u2013 mied\u017a z cyn\u0105 zmieniaj\u0105 \u015bwiat<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wynalezienie stopu miedzi z cyn\u0105 oznacza ogromny skok technologiczny. Stworzony w ten spos\u00f3b br\u0105z staje si\u0119 podstawowym materia\u0142em wyrobu trwa\u0142ej broni, wydajnych narz\u0119dzi. Prowadzi to do rozwoju armii i pa\u0144stw. Rozkwita cywilizacja: Mezopotami, Egipu, czy Chin. Handel miedzi\u0105 i cyn\u0105 nap\u0119dza gospodarki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/bron-z-brazu-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-60\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/bron-z-brazu-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/bron-z-brazu-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/bron-z-brazu-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/bron-z-brazu.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Staro\u017cytno\u015b\u0107 (ok. 2000 p.n.e.\u2013500 n.e.) \u2013 mied\u017a w codziennym \u017cyciu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stopy miedzi (br\u0105z, mosi\u0105dz) staj\u0105 si\u0119 powszechnym materia\u0142em to wyrobu monet, rze\u017ab czy element\u00f3w architektury. W staro\u017cytnym Rzymie powstaj\u0105 z nich rury wodoci\u0105gowe, naczynia oraz sprz\u0119t wojskowy. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"300\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/posag-200x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-61\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/posag-200x300.png 200w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/posag-683x1024.png 683w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/posag-768x1152.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/posag.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a staje si\u0119 symbolem pot\u0119gi technologicznej \u00f3wczesnych imperi\u00f3w.<br>Z miedzi I br\u0105zu powstaj\u0105 narz\u0119dzia rolnicze (sierpy, no\u017ce, motyki).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-64\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pojawia si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci biologicznych miedzi. Przechowywanie wody i jedzenia w naczyniach miedzianych ogranicza rozw\u00f3j ple\u015bni i innych chor\u00f3b wyd\u0142u\u017caj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich przechowywania. Brak jeszcze teorii naukowych, jest tylko czysta praktyka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u015aredniowiecze (ok. 500\u20131500) \u2013 praktyczno\u015b\u0107 i rzemios\u0142o<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a pozostaje metalem \u201ecodziennego u\u017cytku\u201d. Ma zastosowanie w tworzeniu dach\u00f3w, kot\u0142\u00f3w i dzwon\u00f3w ko\u015bcielnych. Odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w alchemii i medycynie ludowej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-29-sty-2026-17_58_09-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-70\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-29-sty-2026-17_58_09-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-29-sty-2026-17_58_09-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-29-sty-2026-17_58_09-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-29-sty-2026-17_58_09.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rewolucja przemys\u0142owa (XVIII\u2013XIX w.) \u2013 mied\u017a w maszynach<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a jest bardzo istotnym element budowy infrastruktury przemys\u0142owej. Bez nie nie by\u0142oby maszyn parowych, instalacji przemys\u0142owych czy telegrafu. Jest ju\u017c produkowana na masow\u0105 skal\u0119. To w\u00f3wczas pojawia si\u0119 naukowe potwierdzenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci grzybob\u00f3jczych soli miedzi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacja-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-73\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacja-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacja-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacja-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacja.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Wynaleziona zostaje tzw. ciecz bordoska. Ta mieszanka miedzi i wapna stanowi prze\u0142om w ochronie winoro\u015bli. To pierwszy nowoczesny fungicyd rozpoczynaj\u0105cy okres ochrony ro\u015blin opartej na nauce.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"300\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ciecz-bordoska-200x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-77\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ciecz-bordoska-200x300.png 200w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ciecz-bordoska-683x1024.png 683w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ciecz-bordoska-768x1152.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ciecz-bordoska.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>XX wiek \u2013 era elektryczno\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a dzi\u0119ki swoim w\u0142a\u015bciwo\u015bciom fizycznym staje si\u0119 kr\u00f3lem przewodnictwa. Ma zastosowania w tworzeniu okablowania, silnik\u00f3w elektrycznych, transformator\u00f3w I wyrob\u00f3w elektronicznych. Bez miedzi trudno wyobrazi\u0107 sobie nowoczesny \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacje-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-78\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacje-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacje-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacje-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/instalacje.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odkryta zostaje rola miedzi jako mikroelementu niezb\u0119dnego dla prawid\u0142owego funkcjonowania ro\u015blin. Zostaje ustalona jej funkcja w procesach syntezy enzym\u00f3w, fotosyntezy, czy odporno\u015bci ro\u015blin na stres. Zyskuje wi\u0119c zastosowanie w nawozach mikroelementowych, fungicydy miedziowych czy zaprawach nasiennych. Ich zastosowanie okazuje si\u0119 niezwykle wa\u017cne w uprawach zbo\u017cowych, sadowniczych czy warzywnych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oprysk-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-80\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oprysk-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oprysk-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oprysk-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/oprysk.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a zostaje dopuszczona w rolnictwie ekologicznym i staje si\u0119 tam \u201eostatni\u0105 lini\u0105 obrony\u201d. Kluczowym staje si\u0119 jej zastosowanie w ziemniaku, winoro\u015bli i drzewach owocowych. W wyniki wycofania wielu substancji czynnych fungicyd\u00f3w, staje si\u0119 jednym z niewielu \u015brodk\u00f3w kontaktowych o wielotorowym mechanizmie dzia\u0142ania na patogeny, o szerokim spektrum dzia\u0142ania oraz niskim ryzyku wytworzenia odporno\u015bci.<br>Jednocze\u015bnie pojawi\u0142a si\u0119 presja regulacyjna z instytucji pa\u0144stwowych maj\u0105ca na celu kontrolowanie dawek i monitorowanie akumulacji w \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>XXI wiek \u2013 mied\u017a strategiczna<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obecnie mied\u017a jest kluczowa przy tworzeniu odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii (wiatraki, panele fotowoltaiczne), samochod\u00f3w elektrycznych i sieci energetycznych. \u0141\u0105cz\u0105c takie w\u0142a\u015bciwo\u015bci jak przewodnictwo, trwa\u0142o\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 100% recyklingu sta\u0142a si\u0119 metalem zielonej transformacji.<br>Wsp\u00f3\u0142czesne rolnictwo stawia na precyzj\u0119 i rozw\u00f3j nowoczesnych i zr\u00f3wnowa\u017conych technologii. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 zacz\u0119\u0142y wi\u0119c odgrywa\u0107 nowe formy miedzi, takie jak chelaty, formulacje niskodawkowe, mikro- i nanocz\u0105stki. Ich zastosowanie to nawo\u017cenie dolistne, ochrona precyzyjna i dezynfekcja instalacji (np. w produkcji zwierz\u0119cej).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rolnictwo-precyzyjne-300x200.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-82\" srcset=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rolnictwo-precyzyjne-300x200.png 300w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rolnictwo-precyzyjne-1024x683.png 1024w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rolnictwo-precyzyjne-768x512.png 768w, https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rolnictwo-precyzyjne.png 1536w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a nadal ma istotne zastosowanie w sprz\u0119cie rolniczym. Jest podstawowym budulcem przewod\u00f3w silnik\u00f3w I system\u00f3w sterowania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 mied\u017a w zr\u00f3wnowa\u017conym rolnictwie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mied\u017a stanowi istotny element przysz\u0142ych rozwi\u0105za\u0144 w rolnictwie. To strategiczny pierwiastek dla bezpiecze\u0144stwo plon\u00f3w, odporno\u015b\u0107 ro\u015blin i stabilno\u015b\u0107 produkcji \u017cywno\u015bci.<br>Obecnie trwaj\u0105 badania nad ograniczeniem dawek miedzi, biodegradowalnymi no\u015bnikami i inteligentnym jej uwalnianiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mied\u017a oferuje rolnictwu unikalny balans pomi\u0119dzy skuteczno\u015bci\u0105 a bezpiecze\u0144stwem dla \u015brodowiska. Na d\u0142ugo pozostanie kluczowym jego elementem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prehistoria (ok. 9000\u20134000 p.n.e.) \u2013 pierwsze spotkanie ludzko\u015bci z miedzi\u0105 Mied\u017a jest metalem kt\u00f3ry czasami wyst\u0119puje wyst\u0119powa\u0142a w stanie rodzimym, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[14,7,15,8,9,16,10,12,13,11],"class_list":["post-41","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wyzwania","tag-fungicydy","tag-miedz","tag-nawozy","tag-nawozy-miedziowe","tag-ochrona-roslin","tag-odpornosc-patogenow","tag-rolnictwo","tag-rolnictwo-precyzyjne","tag-rolnictwo-przyszlosci","tag-uprawa-roslin"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prehistoria (ok. 9000\u20134000 p.n.e.) \u2013 pierwsze spotkanie ludzko\u015bci z miedzi\u0105 Mied\u017a jest metalem kt\u00f3ry czasami wyst\u0119puje wyst\u0119powa\u0142a w stanie rodzimym, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Skuteczne rolnictwo\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-29T14:16:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-29T19:02:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marek Szczepa\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marek Szczepa\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\"},\"author\":{\"name\":\"Marek Szczepa\u0144ski\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/0d4c58bf30373c232324898e36d48939\"},\"headline\":\"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa\",\"datePublished\":\"2026-01-29T14:16:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-29T19:02:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\"},\"wordCount\":840,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png\",\"keywords\":[\"fungicydy\",\"mied\u017a\",\"nawozy\",\"nawozy miedziowe\",\"ochrona roslin\",\"odporno\u015b\u0107 patogen\u00f3w\",\"rolnictwo\",\"rolnictwo precyzyjne\",\"rolnictwo przysz\u0142o\u015bci\",\"uprawa ro\u015blin\"],\"articleSection\":[\"Wyzwania rolnictwa\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\",\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\",\"name\":\"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png\",\"datePublished\":\"2026-01-29T14:16:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-29T19:02:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png\",\"width\":1536,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/\",\"name\":\"Skuteczne rolnictwo\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization\",\"name\":\"Skuteczne rolnictwo\",\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo-1.png\",\"width\":268,\"height\":87,\"caption\":\"Skuteczne rolnictwo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/0d4c58bf30373c232324898e36d48939\",\"name\":\"Marek Szczepa\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b05bdc3b9c5926c2794a946ef32c896029ddb5fafd262952486dff38728dfc56?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b05bdc3b9c5926c2794a946ef32c896029ddb5fafd262952486dff38728dfc56?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marek Szczepa\u0144ski\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/skutecznerolnictwo.pl\"],\"url\":\"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo","og_description":"Prehistoria (ok. 9000\u20134000 p.n.e.) \u2013 pierwsze spotkanie ludzko\u015bci z miedzi\u0105 Mied\u017a jest metalem kt\u00f3ry czasami wyst\u0119puje wyst\u0119powa\u0142a w stanie rodzimym, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41","og_site_name":"Skuteczne rolnictwo","article_published_time":"2026-01-29T14:16:17+00:00","article_modified_time":"2026-01-29T19:02:01+00:00","og_image":[{"width":1536,"height":1024,"url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png","type":"image\/png"}],"author":"Marek Szczepa\u0144ski","twitter_misc":{"Written by":"Marek Szczepa\u0144ski","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41"},"author":{"name":"Marek Szczepa\u0144ski","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/0d4c58bf30373c232324898e36d48939"},"headline":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa","datePublished":"2026-01-29T14:16:17+00:00","dateModified":"2026-01-29T19:02:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41"},"wordCount":840,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png","keywords":["fungicydy","mied\u017a","nawozy","nawozy miedziowe","ochrona roslin","odporno\u015b\u0107 patogen\u00f3w","rolnictwo","rolnictwo precyzyjne","rolnictwo przysz\u0142o\u015bci","uprawa ro\u015blin"],"articleSection":["Wyzwania rolnictwa"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41","url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41","name":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa - Skuteczne rolnictwo","isPartOf":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png","datePublished":"2026-01-29T14:16:17+00:00","dateModified":"2026-01-29T19:02:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#primaryimage","url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png","contentUrl":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/narzedzia.png","width":1536,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?p=41#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mied\u017a: cichy bohater historii i wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#website","url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/","name":"Skuteczne rolnictwo","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#organization","name":"Skuteczne rolnictwo","url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo-1.png","contentUrl":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/logo-1.png","width":268,"height":87,"caption":"Skuteczne rolnictwo"},"image":{"@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/0d4c58bf30373c232324898e36d48939","name":"Marek Szczepa\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b05bdc3b9c5926c2794a946ef32c896029ddb5fafd262952486dff38728dfc56?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b05bdc3b9c5926c2794a946ef32c896029ddb5fafd262952486dff38728dfc56?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marek Szczepa\u0144ski"},"sameAs":["http:\/\/skutecznerolnictwo.pl"],"url":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions\/87"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skutecznerolnictwo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}